{"id":4359,"date":"2025-03-20T12:43:42","date_gmt":"2025-03-20T11:43:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polonica.cz\/?page_id=4359"},"modified":"2025-03-20T12:43:53","modified_gmt":"2025-03-20T11:43:53","slug":"zaolzie-teraz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/kongres-polakow\/projekty\/zaolzie-teraz\/","title":{"rendered":"Zaolzie Teraz"},"content":{"rendered":"

Projekt\u00a0\u201eZaolzie teraz\u201d\u00a0jest wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Ksi\u0105\u017cnicy Cieszy\u0144skiej oraz Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej, finansowanym ze \u015brodk\u00f3w Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) za po\u015brednictwem Euroregionu \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski – T\u011b\u0161\u00ednsk\u00e9 Slezsko. Realizacj\u0119 projektu zaplanowano na 12 miesi\u0119cy, od 1 grudnia 2011 do 30 listopada 2012 r. Przebiega\u0107 b\u0119dzie na trerenie Cieszyna i Czeskiego Cieszyna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Koncepcja projektu<\/strong><\/mark>\u00a0\u201eZaolzie teraz\u201d rodzi\u0142a si\u0119 stopniowo, w ci\u0105gu kilku lat, niejako na marginesie prac nad realizacj\u0105 wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Ksi\u0105\u017cnicy Cieszy\u0144skiej i Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej w dziedzinie historii. U jej podstaw sta\u0142a konstatacja, i\u017c badaniom na temat wsp\u00f3lnej przesz\u0142o\u015bci podzielonego granic\u0105 regionu towarzyszy\u0107 powinny tak\u017ce dzia\u0142ania na rzecz upowszechnienia wiedzy na temat \u017cywej cz\u0119\u015bci jego dziedzictwa historycznego, czyli polskiej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra pozosta\u0142a po czeskiej stronie granicy w wyniku podzia\u0142u \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego w 1920 r. Partnerzy projektu byli bowiem zgodni w ocenie, \u017ce granica pa\u0144stwowa od blisko stu lat rozdzielaj\u0105ca historyczny obszar \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego nie tylko mocno nadw\u0105tli\u0142a wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105ce Polak\u00f3w z obu stron Olzy, ale tak\u017ce powa\u017cnie zredukowa\u0142a ich wzajemn\u0105 wiedz\u0119 o swoich losach. D\u0142ugie dekady, w trakcie kt\u00f3rych cieszy\u0144scy Polacy funkcjonowali w ramach dw\u00f3ch odr\u0119bnych pa\u0144stw, sprawi\u0142y, i\u017c niemal ca\u0142kowitemu zerwaniu uleg\u0142y spajaj\u0105ce ich niegdy\u015b powi\u0105zania rodzinne i towarzyskie. S\u0142abe pozostaj\u0105 tak\u017ce kontakty pomi\u0119dzy organizacjami i stowarzyszeniami dzia\u0142aj\u0105cymi na Zaolziu i w polskiej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Zjawiska te, maj\u0105ce swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w przesz\u0142o\u015bci, dalszemu pog\u0142\u0119bieniu uleg\u0142y ju\u017c w ostatnich latach. Nawet intensyfikacja wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej pomi\u0119dzy RP i CR, r\u00f3wnie\u017c na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim owocuj\u0105ca wieloma wsp\u00f3lnymi inicjatywami, nie odwr\u00f3ci\u0142a tej tendencji. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, i\u017c cz\u0142onkowie polskiej spo\u0142eczno\u015bci na Zaolziu, jakkolwiek bywaj\u0105 beneficjentami wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej, niezwykle rzadko staj\u0105 si\u0119 jej podmiotem, a do zupe\u0142nie unikalnych nale\u017c\u0105 projekty zorientowane na promocj\u0119 problematyki mniejszo\u015bciowej. W\u015br\u00f3d wielu cyklicznych imprez realizowanych na polskim obszarze \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami z RC nie ma ani jednej, kt\u00f3ra mia\u0142aby na celu prezentacj\u0119 mniejszo\u015bci polskiej na Zaolziu, jej dorobku i problem\u00f3w. W konsekwencji owych zjawisk sprawy zaolzia\u0144skie znikaj\u0105 z pola widzenia mieszka\u0144c\u00f3w polskiej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, zw\u0142aszcza za\u015b ich m\u0142odszych generacji. Z kolei zaolzia\u0144scy Polacy, natykaj\u0105cy si\u0119 na oboj\u0119tno\u015b\u0107 rodak\u00f3w po polskiej stronie Olzy, wsparcia i partner\u00f3w do wsp\u00f3\u0142pracy sk\u0142onni s\u0105 poszukiwa\u0107 raczej w g\u0142\u0119bi Polski, poza granicami \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, kt\u00f3rego polska cz\u0119\u015b\u0107, cho\u0107 geograficznie i historycznie najbli\u017csza, staje si\u0119 dla nich coraz bardziej obca. Zjawiska te, skutkuj\u0105c zanikiem poczucia regionalnej i historycznej wsp\u00f3lnoty oraz nieufno\u015bci\u0105 i stereotypami we wzajemnym postrzeganiu si\u0119 Polak\u00f3w z Zaolzia i mieszka\u0144c\u00f3w polskiej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, w swojej konsekwencji przyczyniaj\u0105 si\u0119 te\u017c do przyspieszenia procesu zanikania polskiej to\u017csamo\u015bci narodowej na Zaolziu i utrudniaj\u0105 integracj\u0119 regionaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Celem projektu<\/strong><\/mark>\u00a0jest poprawa warunk\u00f3w rozwoju mniejszo\u015bci polskiej w czeskiej cz\u0119\u015bci Euroregionu \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski oraz wzmocnienie roli, jak\u0105 odgrywa ona we wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej, poprzez stworzenie p\u0142aszczyzny kontakt\u00f3w pomi\u0119dzy Polakami z obydwu stron granicy oraz instrument\u00f3w upowszechnienia wiedzy o \u017cyciu, dorobku i aktualnych problemach polskiej spo\u0142eczno\u015bci na Zaolziu, co w perspektywie owocowa\u0107 powinno r\u00f3wnie\u017c inicjatywami zmierzaj\u0105cymi do wzrostu integracji regionalnej. R\u00f3wnocze\u015bnie, poprzez upowszechnienie rezultat\u00f3w projektu w\u015br\u00f3d czeskiej wi\u0119kszo\u015bci i przy udziale jej lider\u00f3w, prezentacj\u0119 potencja\u0142u grupy mniejszo\u015bciowej i warunk\u00f3w funkcjonowania, ukazywanych \u2013 co istotne \u2013 w kontek\u015bcie do\u015bwiadcze\u0144 innych europejskich region\u00f3w zamieszkiwanych przez mniejszo\u015bci narodowe, projekt przyczyni\u0107 si\u0119 powinien do zmiany sposobu widzenia mniejszo\u015bci przez grup\u0119 wi\u0119kszo\u015bciow\u0105, kt\u00f3ra obecno\u015b\u0107 Polak\u00f3w na Zaolziu dostrzega\u0107 powinna nie przez pryzmat zagro\u017cenia, ale bogactwa regionu.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowym instrumentem<\/strong><\/mark>\u00a0realizacji cel\u00f3w projektu jest cykl dziesi\u0119ciu publicznych spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w polskiej cz\u0119\u015bci Euroregionu z wybitnymi przedstawicielami spo\u0142eczno\u015bci polskiej na Zaolziu. Spotkania organizowane s\u0105 w Ksi\u0105\u017cnicy Cieszy\u0144skiej, w ka\u017cdy trzeci pi\u0105tek miesi\u0105ca, poczynaj\u0105c od grudnia 2011 r. By zapewni\u0107 im atrakcyjn\u0105 opraw\u0119, rozmowy z zaproszonymi go\u015b\u0107mi prowadzone s\u0105 w konwencji \u201etalk-show\u201d przez znanych dziennikarzy z obu stron Olzy i ilustrowane multimedialnymi prezentacjami. Przebieg ka\u017cdego spotkania rejestrowany jest w postaci nagra\u0144 video, kt\u00f3re \u2013 wraz z ww. prezentacjami \u2013 udost\u0119pniane s\u0105 nast\u0119pnie w witrynie internetowej projektu. Zwie\u0144czeniem cyklu spotka\u0144 stanie si\u0119 wystawa prezentuj\u0105ca aktualny obraz polskiej mniejszo\u015bci na Zaolziu, jej dorobek, potencja\u0142 organizacyjny i wybitne indywidualno\u015bci. Towarzyszy\u0107 jej b\u0119dzie wielkoformatowa publikacja (sk\u0142adanka), na kt\u00f3rej awersie znajdzie si\u0119 mapa Zaolzia, a na rewersie informator o jej dorobku i formach aktywno\u015bci. Za realizacj\u0119 powy\u017cszych zada\u0144 odpowiada Ksi\u0105\u017cnica Cieszy\u0144ska. Na Kongresie Polak\u00f3w spoczywa z kolei odpowiedzialno\u015b\u0107 za zorganizowanie czterech workshop\u00f3w (folklorystycznego, dziennikarskiego, teatralno-filmowego oraz fotograficznego), w trakcie kt\u00f3rych zaolzia\u0144skie \u015brodowiska tw\u00f3rcze, g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzie\u017cowe, we wsp\u00f3\u0142pracy z liderami analogicznych \u015brodowisk z polskiej strony granicy zdobywa\u0107 b\u0119d\u0105 fachow\u0105 wiedz\u0119, a zarazem rozpoznawa\u0107 mo\u017cliwo\u015bci nawi\u0105zania trwa\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy. Zadaniem Kongresu b\u0119dzie tak\u017ce zorganizowanie mi\u0119dzynarodowej konferencji na temat roli mniejszo\u015bci narodowych w wymianie transgranicznej, w \u015bwietle praw przys\u0142uguj\u0105cym im w Unii Europejskiej. O ile zatem partner z polskiej strony granicy odpowiedzialny jest przede wszystkim za upowszechnianie wiedzy na temat zaolzia\u0144skich Polak\u00f3w w\u015br\u00f3d mo\u017cliwie szerokiego kr\u0119gu mieszka\u0144c\u00f3w polskiej cz\u0119\u015bci Euroregionu (spotkania, wystawa, informator), dzia\u0142ania partnera zaolzia\u0144skiego zorientowane s\u0105 \u2013 z jednej strony \u2013 na praktyczne unaocznienie liderom wybranych \u015brodowisk z polskiej cz\u0119\u015bci regionu mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy z mniejszo\u015bci\u0105 polsk\u0105 na Zaolziu (warsztaty), a z drugiej \u2013 na przedstawienie spo\u0142eczno\u015bci wi\u0119kszo\u015bciowej w czeskiej cz\u0119\u015bci Euroregionu korzy\u015bci wynikaj\u0105cych z udzia\u0142u mniejszo\u015bci w wymianie transgranicznej (konferencja).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Projekt\u00a0\u201eZaolzie teraz\u201d\u00a0jest wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Ksi\u0105\u017cnicy Cieszy\u0144skiej oraz Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej, finansowanym ze \u015brodk\u00f3w Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) za po\u015brednictwem Euroregionu \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski – T\u011b\u0161\u00ednsk\u00e9 Slezsko. Realizacj\u0119 projektu zaplanowano na 12 miesi\u0119cy, od 1 grudnia 2011 do 30 listopada 2012 r. Przebiega\u0107 b\u0119dzie na trerenie Cieszyna i Czeskiego Cieszyna. Koncepcja projektu\u00a0\u201eZaolzie teraz\u201d rodzi\u0142a […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3899,"parent":4214,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4359","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4361,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4359\/revisions\/4361"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}