{"id":4399,"date":"2025-03-21T10:33:07","date_gmt":"2025-03-21T09:33:07","guid":{"rendered":"http:\/\/polonica.cz\/?page_id=4399"},"modified":"2025-03-21T10:33:30","modified_gmt":"2025-03-21T09:33:30","slug":"o-osrodku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/kongres-polakow\/osrodek-dokumentacyjny-kp\/o-osrodku\/","title":{"rendered":"O O\u015brodku"},"content":{"rendered":"

Po rewolucji aksamitnej w Czechos\u0142owacji na spotkaniach Komitetu Obywatelskiego (p\u00f3\u017aniej Polskiej Sekcji Forum Obywatelskiego) rodzi\u0142a si\u0119 powoli w\u015br\u00f3d burzliwych dyskusji o perspektywach rozwoju Polak\u00f3w w nowych warunkach politycznych mi\u0119dzy innymi r\u00f3wnie\u017c my\u015bl wytworzenia profesjonalnej plac\u00f3wki, kt\u00f3ra w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y i fachowy zajmowa\u0142aby si\u0119 gromadzeniem i opracowywaniem zbior\u00f3w dokumentuj\u0105cych w najszerszym znaczeniu \u017cycie spo\u0142eczne i kulturalne polskiej grupy narodowej \u017cyj\u0105cej na terytorium Republiki Czechos\u0142owackiej (od 1993 Republiki Czeskiej).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu idea podobnej tre\u015bci znalaz\u0142a si\u0119 w uchwale III Kongresu Polak\u00f3w, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Czeskim Cieszynie dnia 4 kwietnia 1992 roku. Kongres Polak\u00f3w zobowi\u0105za\u0142 sw\u00f3j nowo wybrany organ wykonawczy Rad\u0119 Polak\u00f3w do „…utworzenia o\u015brodka dokumentacyjnego w celu:<\/p>\n\n\n\n

a) gromadzenia zbior\u00f3w historycznych i folklorystycznych,<\/p>\n\n\n\n

b) opracowania i popularyzacji tych zbior\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n

c) docelowo – wybudowania izby regionalnej lub muzeum”.<\/p>\n\n\n\n

W celu realizacji wytyczonego zadania Rada Polak\u00f3w trzeciej kadencji powo\u0142a\u0142a do \u017cycia komisj\u0119, kt\u00f3ra przygotowa\u0142a wniosek o dotacj\u0119 pa\u0144stwow\u0105 i poczyni\u0142a inne niezb\u0119dne kroki w celu uruchomienia plac\u00f3wki. Po d\u0142ugim okresie przygotowa\u0144 i konsultacji zosta\u0142 we wrze\u015bniu 1993 roku przyj\u0119ty przez Rad\u0119 Polak\u00f3w czwartej kadencji statut plac\u00f3wki dokumentacyjnej a zarazem dosz\u0142o do wytworzenia etatu pracownika Rady Polak\u00f3w d\/s O\u015brodka, na kt\u00f3rym zosta\u0142a zatrudniona dr Danuta Branna. Jesie\u0144 1993 roku jest okresem w\u0142a\u015bciwego rozpocz\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci instytucji, kt\u00f3rej nadano oficjaln\u0105 nazw\u0119 O\u015brodek Dokumentacyjny Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki licznym informacjom o istnieniu plac\u00f3wki, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w zaolzia\u0144skiej prasie, zacz\u0119to zyskiwa\u0107 pierwsze zbiory. Mo\u017cliwo\u015bci rozwoju O\u015brodka hamowa\u0142a trudna sytuacja finansowa, kt\u00f3ra nie pozwoli\u0142a na zatrudnienie samodzielnego pracownika do potrzeb bie\u017c\u0105cych prac dokumentacyjnych oraz ewidencji zbior\u00f3w. Sytuacja poprawi\u0142a si\u0119 dopiero w przeci\u0105gu 1996 roku, czego efektem by\u0142o zatrudnienie mgr Jana Kubiczka. Po rocznej pracy zmieni\u0142 go w funkcji samodzielnego pracownika O\u015brodka mgr J\u00f3zef Szymeczek. W pa\u017adzierniku 2002 r. etat ten obj\u0105\u0142 mgr Marian Steffek.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie w ewidencji O\u015brodka Dokumentacyjnego znajduje si\u0119 ponad 12 000 pozycji. Z liczby tej przesz\u0142o po\u0142ow\u0119 tworz\u0105 publikacje naukowe oraz czasopisma, reszta to kroniki, pami\u0119tniki, akta archiwalne, zdj\u0119cia, afisze, plakietki, itd.<\/p>\n\n\n\n

Pierwotnie siedziba O\u015brodka znajdowa\u0142a si\u0119 przy ul. Hlavn\u00ed 3, za\u015b od marca 2001 r. mie\u015bci si\u0119 ona w budynku Szko\u0142y Rolniczej w Cz. Cieszynie przy ul. Komensk\u00e9ho 4.<\/p>\n\n\n\n

Plac\u00f3wka dysponuje w\u0142asnym pomieszczeniem, komputerem i improwizowan\u0105 czytelni\u0105, co w znacznym stopniu wp\u0142ywa na mo\u017cliwo\u015bci efektywniejszego gromadzenia, opracowywania i wyszukiwania zbior\u00f3w dla potrzeb badaczy. Przeci\u0119tnie skorzysta ze zbior\u00f3w oko\u0142o 200 badaczy w skali rocznej. S\u0105 mi\u0119dzy nimi studenci polskich i czeskich wy\u017cszych uczelni, nauczyciele, dziennikarze i oczywi\u015bcie naukowcy zajmuj\u0105cy si\u0119 histori\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105 Polak\u00f3w w Republice Czeskiej..<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz gromadzenia zbior\u00f3w i ich udost\u0119pniania, O\u015brodek prowadzi r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105, przygotowuje wystawy, jest organizatorem lub wsp\u00f3\u0142organizatorem konferencji, seminari\u00f3w naukowych oraz odczyt\u00f3w. Po\u015bredniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w sprawie uzyskania odszkodowa\u0144 dla zaolzia\u0144skich ofiar okupacji hitlerowskiej..<\/p>\n\n\n\n

O\u015brodek Dokumentacyjny dzia\u0142a przede wszystkim dzi\u0119ki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej i Stowarzyszenia \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d. Niekt\u00f3re projekty O\u015brodka dofinansowywa\u0142o r\u00f3wnie\u017c Ministerstwo Szkolnictwa RC, Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki w Ostrawie i Euroregion \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski \u2013 T\u011b\u0161\u00ednsk\u00e9 Slezsko. Ostatnio ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 \u015brodk\u00f3w przekazywanych przez zaolzia\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w prywatnych.<\/p>\n\n\n\n

O\u015brodek opr\u00f3cz organizacji wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Kongresu Polak\u00f3w i medi\u00f3w zaolzia\u0144skich, wsp\u00f3\u0142pracuje z takimi instytucjami, jak: Archiwum ZG PZKO, Ksi\u0105\u017cnica Cieszy\u0144ska w Cieszynie, Biblioteka Regionalna w Karwnie, Macierz Ziemi Cieszy\u0144skiej, Muzeum Ziemi Cieszy\u0144skiej w Czeskim Cieszynie (Muzeum T\u011b\u0161\u00ednska), Muzeum \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego w Cieszynie, Instytut \u015al\u0105ski w Opawie (Slezsk\u00fd \u00fastav Slezsk\u00e9ho zemsk\u00e9ho muzea v Opav\u011b), Uniwersytet \u015al\u0105ski (Slezsk\u00e1 universita) i Krajowe Archiwum (Slezsk\u00fd zemsk\u00fd archiv) tam\u017ce, Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach, Uniwersytet Wroc\u0142awski, Instytut Nauk Pomocniczych Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytet Ostrawski oraz Instytut Historii Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u00dastav pro soudob\u00e9 d\u011bjiny) w Pradze.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po rewolucji aksamitnej w Czechos\u0142owacji na spotkaniach Komitetu Obywatelskiego (p\u00f3\u017aniej Polskiej Sekcji Forum Obywatelskiego) rodzi\u0142a si\u0119 powoli w\u015br\u00f3d burzliwych dyskusji o perspektywach rozwoju Polak\u00f3w w nowych warunkach politycznych mi\u0119dzy innymi r\u00f3wnie\u017c my\u015bl wytworzenia profesjonalnej plac\u00f3wki, kt\u00f3ra w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y i fachowy zajmowa\u0142aby si\u0119 gromadzeniem i opracowywaniem zbior\u00f3w dokumentuj\u0105cych w najszerszym znaczeniu \u017cycie spo\u0142eczne i kulturalne […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3899,"parent":4187,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4399","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4399"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4401,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399\/revisions\/4401"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4187"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}