{"id":4405,"date":"2025-03-21T10:38:16","date_gmt":"2025-03-21T09:38:16","guid":{"rendered":"http:\/\/polonica.cz\/?page_id=4405"},"modified":"2025-03-21T10:38:34","modified_gmt":"2025-03-21T09:38:34","slug":"z-dziejow-osadnictwa-w-dolinie-lomnej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/kongres-polakow\/osrodek-dokumentacyjny-kp\/wystawy\/1995-2\/z-dziejow-osadnictwa-w-dolinie-lomnej\/","title":{"rendered":"Z dziej\u00f3w osadnictwa w dolinie \u0141omnej"},"content":{"rendered":"<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Termin wystawy:<\/mark>\u00a017-30 czerwca 1995 r.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Lokalizacja:\u00a0<\/mark>Dom PZKO w \u0141omnej Dolnej<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Wsp\u00f3\u0142organizator:<\/mark>\u00a0MK PZKO oraz Macierz Szkolna w \u0141omnej Dolnej<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Scenariusz i realizacja:<\/mark>\u00a0dr Jan Korzenny, dr Danuta Branna<\/p>\n\n\n\n<p>Na wystawie wykorzystano mapy, plany, zdj\u0119cia i dokumenty ze zbior\u00f3w prywatnych Jana Korzennego oraz kopie materia\u0142\u00f3w archiwalnych, uzupe\u0142nienie tworzy\u0142y wiersze Emanuela Grima i Adolfa Fierli, dotycz\u0105ce \u017cycia g\u00f3rali oraz zesp\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnych fotografii doliny \u0141omnej autorstwa Jana Korzennego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kronika najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w dziejach \u0141omnej<\/h2>\n\n\n\n<p>Nazwa wsi pochodzi od rzeki \u0141omnej (b\u0142\u0119dnie \u0141omnianki), wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej zacz\u0119li si\u0119 osiedla\u0107 pierwsi osadnicy.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1596\u00a0<\/mark>&#8211; \u00d3wczesny ksi\u0105\u017c\u0119 cieszy\u0144ski Adam Wac\u0142aw wydaje dekret, na mocy kt\u00f3rego przyznaje si\u0119 mieszczanom jab\u0142onkowskim prawo na wypasanie byd\u0142a i wyr\u0105b lasu w dolinie \u0141omnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1687\u00a0<\/mark>&#8211; Rozpoczyna si\u0119 osiedlanie doliny \u0141omnej<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1730\u00a0<\/mark>&#8211; Ukonstytuowanie gminy \u0141omnej jako jednostki administracyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1770<\/mark>\u00a0&#8211; \u0141omn\u0105 zamieszkiwa\u0142o 489 mieszka\u0144c\u00f3w. Wszystkich osadnik\u00f3w obowi\u0105zywa\u0142a danina, kt\u00f3r\u0105 odprowadzali zwierzchnictwu.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1813\u00a0<\/mark>&#8211; Powstaj\u0105 pierwsze zabudowania na Przelaczy.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1830<\/mark>\u00a0&#8211; Otwarcie pierwszej szko\u0142y prywatnej w \u0141omnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1843\u00a0<\/mark>&#8211; W gminie znajduje si\u0119 58 gospodarstw rozsianych po ca\u0142ej dolinie i zboczach g\u00f3rskich. Zamieszkuje tu 817 obywateli. W trzech m\u0142ynach pracuje 3, za\u015b w pi\u0119ciu tartakach 10 robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1844-1847\u00a0<\/mark>&#8211; Lata g\u0142odowe w dolinie \u0141omnej, kt\u00f3re przynios\u0142y znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 ofiar \u015bmiertelnych.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1852\u00a0<\/mark>&#8211; W \u0141omnej na Matysczynej \u0141\u0105ce zostaje otwarta pierwsza polska szko\u0142a publiczna wsp\u00f3lna dla \u0141omnej G\u00f3rnej i Dolnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1873\u00a0<\/mark>&#8211; Otwarcie budynku szkolnego \u201eNa Rzece\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1887<\/mark>\u00a0&#8211; Otwarcie nowego budynku szkolnego w \u0141omnej G\u00f3rnej (budynek parterowy z wie\u017cyczk\u0105).<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1894\u00a0<\/mark>&#8211; Rozpocz\u0119cie budowy ko\u015bcio\u0142a w \u0141omnej G\u00f3rnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1896\u00a0<\/mark>&#8211; Po\u015bwi\u0119cenie ko\u015bcio\u0142a i utworzenie parafii w \u0141omnej G\u00f3rnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1900\u00a0<\/mark>&#8211; Podzia\u0142 gminy na \u0141omn\u0105 G\u00f3rn\u0105 i Doln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1906\u00a0<\/mark>&#8211; Uko\u0144czenie sp\u0142awu drewna w \u0141omnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1918<\/mark>\u00a0&#8211; 14 wrze\u015bnia odby\u0142 si\u0119 wielki wiec ludowy w \u0141omnej G\u00f3rnej, na kt\u00f3rym poruszono obok spraw politycznych i problemy ekonomiczne g\u00f3rali.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1922<\/mark>\u00a0&#8211; Otwarcie czeskiej szko\u0142y mniejszo\u015bciowej w \u0141omnej Dolnej. Nauk\u0119 rozpocz\u0119to 1 wrze\u015bnia w klasie polskiej szko\u0142y. W roku nast\u0119pnym otwarto w budynku nr 125 (\u201eMurowanicy\u201d) jednoklas\u00f3wk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1933\u00a0<\/mark>&#8211; Zostaje otwarta ekspozytura czeskiej szko\u0142y na Kamienitym.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1934\u00a0<\/mark>&#8211; Otwarto polsk\u0105 szko\u0142\u0119 ludow\u0105 Macierzy Szkolnej na Kamienitym.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1938\u00a0<\/mark>&#8211; \u0141omn\u0105 G\u00f3rn\u0105 odwiedzi\u0142 marsza\u0142ek Edward Rydz \u015amig\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1939\u00a0<\/mark>&#8211; Wybuch II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rej ofiar\u0105 pad\u0142o r\u00f3wnie\u017c kilkudziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w \u0141omnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1942\u00a0<\/mark>&#8211; 11 sierpnia niemieckie w\u0142adze okupacyjne rozpocz\u0119\u0142y akcj\u0119 wysiedlania polskich rolnik\u00f3w z \u0141omnej. Na ich gospodarstwach osadzano Niemc\u00f3w przesiedlonych z Rumunii.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1951\u00a0<\/mark>&#8211; Otwarcie polskiego przedszkola w \u0141omnej Dolnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1954\u00a0<\/mark>&#8211; Otwarcie w \u0141omnej Dolnej urz\u0119du pocztowego oraz kasy oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1957\u00a0<\/mark>&#8211; Budowa wodoci\u0105gu w \u0141omnej Dolnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1958\u00a0<\/mark>&#8211; Pierwszy o\u015brodek wczasowy w \u0141omnej Dolnej (\u201eNa Strz\u0119pce\u201d) zosta\u0142 wybudowany przez kopalni\u0119 Armii Czechos\u0142owackiej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1960\u00a0<\/mark>&#8211; Po\u017car schroniska na Wielkim Po\u0142omie.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1962\u00a0<\/mark>&#8211; Otwarcie sklepu Jednota-Jedno\u015b\u0107 w \u0141omnej Dolnej.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1966\u00a0<\/mark>&#8211; Doko\u0144czenie wyci\u0105gu narciarskiego \u201eSewerka\u201d o d\u0142ugo\u015bci 670 m.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1969\u00a0<\/mark>&#8211; Budowa pola campingowego pod wiaduktem. Elektryfikacja Kamienitego.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1974\u00a0<\/mark>&#8211; Budynek pierwszej szko\u0142y publicznej zostaje przewieziony do skansenu w Ro\u017cnowie.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1976\u00a0<\/mark>&#8211; 4 lipca uroczyste otwarcie Domu PZKO.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1976\u00a0<\/mark>&#8211; Integracja \u0141omnej z Jab\u0142onkowem.<\/p>\n\n\n\n<p><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">1990<\/mark>\u00a0&#8211; Ponowne usamodzielnienie \u0141omnej i otwarcie urz\u0119du gminnego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Termin wystawy:\u00a017-30 czerwca 1995 r. Lokalizacja:\u00a0Dom PZKO w \u0141omnej Dolnej Wsp\u00f3\u0142organizator:\u00a0MK PZKO oraz Macierz Szkolna w \u0141omnej Dolnej Scenariusz i realizacja:\u00a0dr Jan Korzenny, dr Danuta Branna Na wystawie wykorzystano mapy, plany, zdj\u0119cia i dokumenty ze zbior\u00f3w prywatnych Jana Korzennego oraz kopie materia\u0142\u00f3w archiwalnych, uzupe\u0142nienie tworzy\u0142y wiersze Emanuela Grima i Adolfa Fierli, dotycz\u0105ce \u017cycia g\u00f3rali oraz [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3899,"parent":4199,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4405","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4407,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405\/revisions\/4407"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}