{"id":4411,"date":"2025-03-21T10:49:44","date_gmt":"2025-03-21T09:49:44","guid":{"rendered":"http:\/\/polonica.cz\/?page_id=4411"},"modified":"2025-03-21T10:51:21","modified_gmt":"2025-03-21T09:51:21","slug":"jak-zech-chodzil-do-szkoly-1997","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/kongres-polakow\/osrodek-dokumentacyjny-kp\/wystawy\/1997-2\/jak-zech-chodzil-do-szkoly-1997\/","title":{"rendered":"Jak \u017cech chodzi\u0142 do szko\u0142y"},"content":{"rendered":"

Termin wystawy: <\/mark>21-30 czerwca 1997 r.<\/p>\n\n\n\n

Lokalizacja: <\/mark>Szko\u0142a Podstawowa z Polskim J\u0119zykiem Nauczania im. Henryka Sienkiewicza w Jab\u0142onkowie<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142organizatorzy PSP w Jab\u0142onkowie<\/p>\n\n\n\n

Scenariusz i realizacja: dr Danuta Branna<\/p>\n\n\n\n

Wystawa ta zosta\u0142a zorganizowana z okazji 70. rocznicy za\u0142o\u017cenia Polskiej Szko\u0142y Wydzia\u0142owej im. Henryka Sienkiewicza i by\u0142a po\u015bwi\u0119cona historii szkolnictwa polskiego w regionie jab\u0142onkowskim<\/p>\n\n\n\n

W wystawie wykorzystano kroniki, dokumenty i fotografie z archiwum szko\u0142y, materia\u0142y wypo\u017cyczone od os\u00f3b prywatnych oraz zbiory O\u015brodka Dokumentacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cniejsze daty w dziejach harcerstwa w lewobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n

1400-1550\u00a0<\/mark>– pierwsze wzmianki o Jab\u0142onkowianach kszta\u0142c\u0105cych si\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n

1652\u00a0<\/mark>– pierwsza wzmianka o nauczaniu w Jab\u0142onkowie: „Rektor pobiera od ka\u017cdego mieszczanina po 3 gr., od ch\u0142op\u00f3w z Nawsia ma 18 gr., od \u015blubu 3 czeskie, od chrztu i wywodu 6 hal., budynku szkolnego nie ma.” (cytat wg. Franciszka Popio\u0142ka)<\/p>\n\n\n\n

1652-1679\u00a0<\/mark>– na podstawie pro\u015bby wizytatora biskupiego mieszczanie jab\u0142onkowscy udzielili mieszkania dla rektora i organisty.<\/p>\n\n\n\n

1688\u00a0<\/mark>– wzmianka o budynku szkolnym wzniesionym z drewna, z mieszkaniem dla rektora i organisty. W zimie do szko\u0142y chodzi oko\u0142o 60 dzieci, w lecie mniej.<\/p>\n\n\n\n

XVII-XVIII w.<\/mark>\u00a0– w Jab\u0142onkowie dzia\u0142a szko\u0142a parafialna zorganizowana wed\u0142ug systemu trywialnego: nauka 3 zasadniczych przedmiot\u00f3w – czytania, pisania i rachunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pocz. XIX w.\u00a0<\/mark>– starania duchownych jab\u0142onkowskiego dziekanatu o zezwolenie na nauk\u0119 w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n

1848\u00a0<\/mark>– dziekan ks. Wawrzyniec Piontek organizuje w sprawie postulatu nauczania w j\u0119zyku polskim deputacj\u0119 obywateli do cesarza Ferdynanda.<\/p>\n\n\n\n

II po\u0142. XIX w.<\/mark>\u00a0– w Jab\u0142onkowie dzia\u0142a szko\u0142a utrakwistyczna – klasa 1. – 3. uczy si\u0119 w j\u0119zyku polskim, od klasy 4. nauka przebiega w j\u0119zyku niemieckim.<\/p>\n\n\n\n

1870-71<\/mark>\u00a0– dzi\u0119ki przebud\u00f3wce uzyskano czwarty lokal klasowy (dotychczas uczono si\u0119 w trzech klasach).<\/p>\n\n\n\n

1876\u00a0<\/mark>– liczba zapisanych uczni\u00f3w w klasie 2. wynosi 120 dzieci, wprowadzona jest nauka na zmiany.<\/p>\n\n\n\n

1882\u00a0<\/mark>– rozpocz\u0119cie budowy nowej szko\u0142y obok ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

23 pa\u017adziernika 1883\u00a0<\/mark>– otwarcie nowej szko\u0142y 5-cio klasowej. Kierownikiem szko\u0142y jest Jan Netter.<\/p>\n\n\n\n

1918<\/mark>\u00a0– po upadku Monarchii Austriacko – W\u0119gierskiej nauczyciele podejmuj\u0105 decyzj\u0119 o prowadzeniu zaj\u0119\u0107 po polsku.<\/p>\n\n\n\n

1921\u00a0<\/mark>– otwarcie pierwszej klasy czeskiej szko\u0142y ludowej (mie\u015bci si\u0119 w budynku szko\u0142y przy ko\u015bciele).<\/p>\n\n\n\n

1922\u00a0<\/mark>– otwarcie czeskiej szko\u0142y wydzia\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n

kwiecie\u0144 1922<\/mark>\u00a0– obywatele Jab\u0142onkowa i 5-ciu s\u0105siednich gmin wystosowali podanie do krajowej rady szkolnej w Opawie o zezwolenie na otwarcie polskiej szko\u0142y wydzia\u0142owej (urz\u0119dy odm\u00f3wi\u0142y). W komitecie dzia\u0142aj\u0105cym na rzecz otwarcia szko\u0142y pracuj\u0105: Jerzy Ciencia\u0142a, Izydor Kopecki, Szczepan Sikora, Pawe\u0142 Je\u017cowicz i Jan Kostelnoszek.<\/p>\n\n\n\n

1926\u00a0<\/mark>– komitet uzyska\u0142 zezwolenie na otwarcie prywatnej szko\u0142y wydzia\u0142owej. Jej za\u0142o\u017cycielem sta\u0142a si\u0119 Macierz Szkolna w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n

1 wrze\u015bnia 1926<\/mark>\u00a0– zagajenie nauki szko\u0142y wydzia\u0142owej w dwu lokalach szko\u0142y przy ko\u015bciele. Grono nauczycielskie tworz\u0105: Rudolf Paszek – dyrektor, Jan Badura, J\u00f3zef Maryniok, Helena Taska, Bronis\u0142awa Poloczk\u00f3wna, Leopold Marsza\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

1927-28<\/mark>\u00a0– dla potrzeb 3. klasy wynaj\u0119to lokal w domu Towarzystwa Oszcz\u0119dno\u015bci i Zaliczek.<\/p>\n\n\n\n

1927<\/mark>\u00a0– Macierz Szkolna wytworzy\u0142a komitet budowy szko\u0142y pod przewodnictwem I. Kopeckiego. Budynek szkolny zosta\u0142 wzniesiony na parceli podarowanej przez obywatela Danka, koszty budowy w wysoko\u015bci 1 mln koron pokry\u0142a Macierz Szkolna, za pieni\u0105dze ofiarowane przez obywateli miasta i okolicy (200 tys.) zakupiono inwentarz i ogr\u00f3d przed szko\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1 wrze\u015bnia 1928<\/mark>\u00a0– zagajenie nauki w nowym budynku, otwarcie ochronki w tym samym budynku.<\/p>\n\n\n\n

9 wrze\u015bnia 1928<\/mark>\u00a0– uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia budynku szkolnego.<\/p>\n\n\n\n

1937-38<\/mark>\u00a0– otwarcie nadobowi\u0105zkowej 4. klasy szko\u0142y wydzia\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n

1938\u00a0<\/mark>– starania o przej\u0119cie szko\u0142y przez pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

od 1 pa\u017adziernika 1938<\/mark>\u00a0– w budynku szko\u0142y wydzia\u0142owej dzia\u0142aj\u0105 ni\u017csze klasy gimnazjum, dyrektorem jest Franciszek Szymonik.<\/p>\n\n\n\n

1939-45<\/mark>\u00a0– polska szko\u0142a wydzia\u0142owa (tak samo jak szko\u0142a ludowa przy ko\u015bciele) zamieniona jest na urz\u0105d NSDAP, pod koniec wojny kwateruje w szkole wojsko.<\/p>\n\n\n\n

1945\u00a0<\/mark>– Powiatowa Rada Szkolna w Cz. Cieszynie mianuje dyrektorem szko\u0142y wydzia\u0142owej Karola Piegz\u0119 z \u0141az\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

10 wrze\u015bnia 1945<\/mark>\u00a0– zagajono nauk\u0119. Nauczyciele oraz starsi uczniowie zaj\u0119li si\u0119 zdobywaniem pierwszych mebli do zdewastowanej szko\u0142y. O przydzielaniu dzieci do klas decyduje poziom wiedzy.<\/p>\n\n\n\n

23 grudnia 1945<\/mark>\u00a0– odbywa si\u0119 pierwsze powojenne przedstawienie – „Jase\u0142ka”.<\/p>\n\n\n\n

16 czerwca 1946<\/mark>\u00a0– wsp\u00f3lny festyn polskiej szko\u0142y wydzia\u0142owej oraz szko\u0142y ludowej z Jab\u0142onkowa i z Piosecznej.<\/p>\n\n\n\n

1 stycznia 1947\u00a0– 10 marca 1947<\/mark> – podpisanie Umowy o przyja\u017ani i wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Polsk\u0105 i Czechos\u0142owacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1947\u00a0<\/mark>– pod koniec roku dotacja powiatowa umo\u017cliwia wyr\u00f3wna\u0107 d\u0142ugi i przeprowadzi\u0107 niezb\u0119dny remont.<\/p>\n\n\n\n

21 kwietnia 1948<\/mark>\u00a0– wprowadzenie w \u017cycie ustawy o jednolitej szkole – wszystkie szko\u0142y staj\u0105 si\u0119 pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n

od 1 stycznia 1949<\/mark>\u00a0– wydatki rzeczowe szko\u0142y pokrywane s\u0105 przez w\u0142adze miejskie.pocz.<\/p>\n\n\n\n

lat 50. XX w.<\/mark>\u00a0– uczniowie z okolicznych gmin zaczynaj\u0105 korzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci dojazdu autobusem.<\/p>\n\n\n\n

1950-57<\/mark>\u00a0– wprowadzone egzaminy ko\u0144cowe, przebiega zatrudnianie absolwent\u00f3w szko\u0142y na podstawie decyzji urz\u0119du pracy.<\/p>\n\n\n\n

1953-54<\/mark>\u00a0– zanika podzia\u0142 na szko\u0142\u0119 ludow\u0105 i wydzia\u0142ow\u0105, szko\u0142\u0105 podstawow\u0105 staj\u0105 si\u0119 „o\u015bmiolatki”. Dyrektorem nowo powsta\u0142ej polskiej szko\u0142y o\u015bmioletniej zostaje K. Piegza, zast\u0119pc\u0105 G. S\u0142owik, w latach 1956 – 60 <\/mark>jest zast\u0119pc\u0105 K. Heczko. Szko\u0142a wynaj\u0119\u0142a dzia\u0142k\u0119 szkoln\u0105 i dzi\u0119ki darom pieni\u0119\u017cnym i pomocy rodzic\u00f3w wybudowano budynek do zaj\u0119\u0107 prac warsztatowych.<\/p>\n\n\n\n

1959-60<\/mark>\u00a0– wprowadzenie dziewi\u0119cioletnich szk\u00f3\u0142 podstawowych. Dyrektorem szko\u0142y zostaje Gustaw S\u0142owik.<\/p>\n\n\n\n

sierpie\u0144 1971\u00a0<\/mark>– zapada decyzja wybudowania nowej 27-klasowej szko\u0142y sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z bloku czeskiego i bloku polskiego.<\/p>\n\n\n\n

2 wrze\u015bnia 1974<\/mark>\u00a0– otwarcie nowej szko\u0142y. Polska szko\u0142a podstawowa opuszcza budynek przy ko\u015bciele i przenosi klasy od 1. – 5. do dawnej szko\u0142y wydzia\u0142owej, natomiast klasy 6. – 9. do nowego budynku.<\/p>\n\n\n\n

1976\u00a0<\/mark>– dyrektorem szko\u0142y zostaje Jan Cie\u015blar.<\/p>\n\n\n\n

1990\u00a0<\/mark>– dyrektorem zostaje Sylwia Mr\u00f3zek.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Termin wystawy: 21-30 czerwca 1997 r. Lokalizacja: Szko\u0142a Podstawowa z Polskim J\u0119zykiem Nauczania im. Henryka Sienkiewicza w Jab\u0142onkowie Wsp\u00f3\u0142organizatorzy PSP w Jab\u0142onkowie Scenariusz i realizacja: dr Danuta Branna Wystawa ta zosta\u0142a zorganizowana z okazji 70. rocznicy za\u0142o\u017cenia Polskiej Szko\u0142y Wydzia\u0142owej im. Henryka Sienkiewicza i by\u0142a po\u015bwi\u0119cona historii szkolnictwa polskiego w regionie jab\u0142onkowskim W wystawie wykorzystano […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3899,"parent":4206,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4411","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4413,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4411\/revisions\/4413"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}