Po opublikowanym w jednym z poprzednich numer\u00f3w wywiadzie z Micha\u0142em Przywar\u0105, kierownikiem Centrum Polskiego Kongresu Polak\u00f3w w RC, rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 dyskusja nt. hase\u0142 i narz\u0119dzi kampanii promuj\u0105cej wpisanie narodowo\u015bci polskiej w zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 Spisie Ludno\u015bci. O kontrowersjach, a tak\u017ce kontek\u015bcie historycznym spis\u00f3w, rozmawiamy z J\u00f3zefem Szymeczkiem, wiceprezesem Kongresu i historykiem.<\/p>\n
Dlaczego Spis Ludno\u015bci budzi emocje? To przecie\u017c tylko statystyka\u2026.<\/p>\n
\u2013 Spisy ludno\u015bci s\u0105 spraw\u0105 bardzo powa\u017cn\u0105. Pi\u0119knym symbolem tego jest fakt, \u017ce nasza zachodnia, chrze\u015bcija\u0144ska cywilizacja, zaczyna si\u0119 od spisu ludno\u015bci. J\u00f3zef z Mari\u0105 udaj\u0105 si\u0119 z Nazaretu do Betlejem, aby da\u0107 si\u0119 spisa\u0107. Jednak spisy ludno\u015bci w postaci podobnej do tej, jak\u0105 znamy, kojarz\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ze spo\u0142ecze\u0144stwem obywatelskim. Zacz\u0119to je przeprowadza\u0107 mniej wi\u0119cej od czas\u00f3w O\u015bwiecenia, kiedy to spo\u0142ecze\u0144stwo feudalne przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w obywatelskie. Trzeba by\u0142o m.in. ustali\u0107, ilu rekrut\u00f3w mo\u017cna zaci\u0105gn\u0105\u0107 do wojska, ile mo\u017cna pobra\u0107 podatk\u00f3w itp. Na ziemiach dawnej monarchii austriackiej pojawiaj\u0105 si\u0119 spisy powszechne w drugiej po\u0142owie XIX wieku i trwaj\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o okre\u015blanie narodowo\u015bci spisywanych os\u00f3b, jako kryterium w czasach Habsburg\u00f3w stosowano j\u0119zyk. Dzisiaj w Republice Czeskiej stosowane jest okre\u015blenie \u201enarodowo\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n
\u2013 W naszej kampanii przedspisowej wykorzystali\u015bmy jeden z element\u00f3w dawnych spis\u00f3w austriackich \u2013 w\u0142a\u015bnie ten, \u017ce do okre\u015blenia narodowo\u015bci u\u017cywano j\u0119zyk, jakim mieszka\u0144cy pos\u0142ugiwali si\u0119 na co dzie\u0144. Na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim najpowszechniejsza by\u0142a tak zwana gwara \u015bl\u0105sko-polska (schlesische-polnische Mundart). Chcemy w naszej kampanii potraktowa\u0107 gwar\u0119 cieszy\u0144sk\u0105 jako kryterium narodowo\u015bci polskiej w naszych czasach. I tu jest pewna zmiana w stosunku do 2011 roku, kiedy nie zwracali\u015bmy takiej uwagi na gwar\u0119, ale m\u00f3wili\u015bmy og\u00f3lnie o polsko\u015bci.<\/p>\n
I tu nasuwa si\u0119 pytanie, pod jakimi wzgl\u0119dami r\u00f3\u017cni si\u0119 tegoroczna kampania Kongresu Polak\u00f3w od tej sprzed dziesi\u0119ciu lat?<\/p>\n
\u2013 B\u0119dzie to kampania bardzo nowoczesna. Wykorzystamy zar\u00f3wno narz\u0119dzia klasyczne (plakietki, ulotki), jak i \u2013 przede wszystkim \u2013 nowoczesne media. Bra\u0142em udzia\u0142 zar\u00f3wno w poprzedniej kampanii, jak i w tej obecnej, dlatego mog\u0119 por\u00f3wnywa\u0107. Kampania w 2011 roku by\u0142a kampani\u0105 patriotyczn\u0105, mo\u017cna powiedzie\u0107 narodow\u0105. Has\u0142o \u201ePostaw na polsko\u015b\u0107\u201d nie do ko\u0144ca dotar\u0142o do serc najm\u0142odszych cz\u0142onk\u00f3w naszej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rzy maj\u0105 ogromny wp\u0142yw tak\u017ce na swoich dziadk\u00f3w i og\u00f3lnie rodziny. Dlatego w tym roku poprosili\u015bmy, aby sama m\u0142odzie\u017c podsun\u0119\u0142a nam pomys\u0142, jak przem\u00f3wi\u0107 do tego pokolenia. Zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 z pytaniem do Rady M\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra nie jest \u2013 wbrew temu, co napisa\u0142 Marian Siedlaczek w swoim krytycznym komentarzu na \u0142amach \u201eG\u0142osu\u201d \u2013 \u017cadnym tajemniczym cia\u0142em, lecz zosta\u0142a powo\u0142ana przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Kongresu Polak\u00f3w. Rada M\u0142odzie\u017cy zaproponowa\u0142a has\u0142o #je\u017cechpolok, kt\u00f3re \u2013 jak wida\u0107 ju\u017c w dyskusjach internetowych \u2013 budzi wiele kontrowersji.<\/p>\n
Marian Siedlaczek we wspomnianym komentarzu skarci\u0142 m\u0142odych, \u017ce gdyby wiedzieli, \u201esk\u0105d ich r\u00f3d\u201d, takie \u017cenuj\u0105ce has\u0142o nie wpad\u0142oby im do g\u0142owy. To zarzut ci\u0119\u017ckiego kalibru. Ma Siedlaczek racj\u0119?<\/p>\n
\u2013 Aby zrozumie\u0107 ca\u0142y kontekst, trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce kampania w stylu #je\u017cechpolok jest jedn\u0105 ze \u015bcie\u017cek, kt\u00f3re maj\u0105 prowadzi\u0107 do sukcesu w Spisie Ludno\u015bci. A sukcesem jest dla nas przekonanie jak najwi\u0119kszej liczby os\u00f3b o polskich korzeniach, by wpisa\u0142y polsk\u0105 narodowo\u015b\u0107 do formularza spisowego. Oficjalne has\u0142o kampanii jest \u201eWpisuj\u0119 polska\u201d i tego si\u0119 trzymajmy, ale je\u017celi jest taka potrzeba, to w poszczeg\u00f3lnych \u015brodowiskach zamkni\u0119tych i rodzinach mo\u017cna stosowa\u0107 inne has\u0142a, takie jak \u201eLiczymy si\u0119\u201d, \u201eJestem Polakiem. Jo te\u017c. Liczymy si\u0119\u201d czy te\u017c tego z poprzedniej kampanii, \u201ePostaw na polsko\u015b\u0107\u201d. To nie powinno si\u0119 wzajemnie wyklucza\u0107, chcemy trafi\u0107 do jak najwi\u0119kszej liczby os\u00f3b. A pokazuj\u0105c im gwar\u0119 jako jedno z kryteri\u00f3w polsko\u015bci wierzymy, \u017ce \u0142atwiej do nich dotrzemy i \u017ce b\u0119d\u0105 oni sk\u0142onni wpisa\u0107 w rubryce narodowo\u015b\u0107 \u201epolska\u201d, cho\u0107 nie \u017cyj\u0105 w stu procentach w polskim kr\u0119gu kulturalnym. Nie b\u00f3jmy si\u0119 dialogu z m\u0142odzie\u017c\u0105. Zapewniam wszystkich, \u017ce m\u0142odzie\u017c w tej kampanii nie jest naszym przeciwnikiem, ale sprzymierze\u0144cem. M\u0142odzi s\u0105 nasz\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105, im przeka\u017cemy pa\u0142eczk\u0119. Teraz, w tej chwili, przy tym spisie decyduje si\u0119 o tym, czy b\u0119dzie im co przekaza\u0107.<\/p>\n
Co jest najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla pomy\u015blnego wyniku Spisu Ludno\u015bci dla naszej grupy narodowej?<\/p>\n
\u2013 Oboj\u0119tno\u015b\u0107, niezdecydowanie. Trzeba sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce kampania przed Spisem jest czasem nadzwyczajnym. Mobilizujemy si\u0119, poniewa\u017c liczy si\u0119 ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra wpisze narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105. Dlatego chcemy r\u00f3\u017cnymi sposobami dotrze\u0107 do ludzi, szczeg\u00f3lnie tych oboj\u0119tnych, niezdecydowanych. Przypomnijmy, \u017ce przed dziesi\u0119ciu laty niespe\u0142na 3 mln ludzi w Republice Czeskiej nie poda\u0142o \u017cadnej narodowo\u015bci, poniewa\u017c ta rubryka by\u0142a i tak\u017ce w tym roku b\u0119dzie dobrowolna. My tymczasem chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 to, aby ludzie wpisywali swoj\u0105 polsk\u0105 narodowo\u015b\u0107, aby zrobi\u0142a to tak\u017ce ta milcz\u0105ca, oboj\u0119tna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Szacujemy, opieraj\u0105c si\u0119 na wynikach bada\u0144 socjologicznych, \u017ce prawdopodobnie co najmniej 10 tys. Polak\u00f3w w Republice Czeskiej nie wpisa\u0142o w poprzednim Spisie Ludno\u015bci \u017cadnej narodowo\u015bci. W milczeniu, w oboj\u0119tno\u015bci kryje si\u0119 zdrada narodowo\u015bci przodk\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy nie przyznaj\u0105 si\u0119 do polsko\u015bci, szkodz\u0105 tak\u017ce m\u0142odemu pokoleniu, naszym interesom w przysz\u0142o\u015bci. I w\u0142a\u015bnie tych niezdecydowanych ludzi chcemy zach\u0119ci\u0107 do wpisania polskiej narodowo\u015bci, proponuj\u0105c im gwar\u0119 cieszy\u0144sk\u0105 jako kryterium polsko\u015bci. Chcia\u0142bym doda\u0107, o czym m\u00f3wi\u0142 ju\u017c na \u0142amach \u201eG\u0142osu\u201d prezes Kongresu Polak\u00f3w Mariusz Wa\u0142ach, \u017ce tak\u017ce kombinacja dw\u00f3ch narodowo\u015bci nie pomo\u017ce naszej sprawie. Dlatego chcemy poprosi\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa polsko-czeskie, aby nam pomog\u0142y, wpisuj\u0105c polsk\u0105 narodowo\u015b\u0107 dzieci. P\u00f3\u017aniej na pewno b\u0119d\u0105 inne okazje, aby okre\u015bli\u0142y je tak\u017ce z czeskiej strony i dalej \u017cy\u0142y w harmonii, bez gwa\u0142tu na w\u0142asnym sumieniu.<\/p>\n
Siedlaczek w swoim komentarzu posun\u0105\u0142 si\u0119 do stwierdzenia, \u017ce Rada M\u0142odzie\u017cy przekonuje, aby unika\u0107 patosu i przesadnego patriotyzmu, poniewa\u017c, w my\u015bl \u201elewackich teoryjek\u201d, patriotyzm uto\u017csamia z faszyzmem. Osobi\u015bcie uwa\u017cam to za grub\u0105 przesad\u0119\u2026<\/p>\n
\u2013 To schematyzm, kt\u00f3ry Siedlaczek na si\u0142\u0119 przeni\u00f3s\u0142 z polskich medi\u00f3w do zaolzia\u0144skich reali\u00f3w. Ludowe, uwstecznione my\u015blenie naszej m\u0142odzie\u017cy nie wynika z tego, \u017ce to s\u0105 \u201elewacy\u201d, ono ma zupe\u0142nie inne korzenie.<\/p>\n
Skrytykowa\u0142 tak\u017ce fakt, \u017ce w czeskich mediach maj\u0105 si\u0119 ukaza\u0107 \u201eartyku\u0142y uspokajaj\u0105ce czesk\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107\u201d. Zdaniem Siedlaczka chodzi o wyraz czo\u0142obitno\u015bci wobec Czech\u00f3w.<\/p>\n
\u2013 Kampania jest dopiero na samym pocz\u0105tku, na dobre zacznie si\u0119 za jakie\u015b trzy tygodnie przed Spisem. Kontrowersje wok\u00f3\u0142 has\u0142a #je\u017cechpolok to dopiero pocz\u0105tek, jeszcze wiele b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o. Wulkan emocji dopiero eksploduje, kiedy pojawi\u0105 si\u0119 kolejne elementy kampanii. Dlatego jeszcze raz podkre\u015blam, \u017ce staramy si\u0119 dotrze\u0107 do r\u00f3\u017cnych grup ludzi i dlatego u\u017cywamy r\u00f3\u017cnych narz\u0119dzi. Apeluj\u0119, aby nasi zas\u0142u\u017ceni polscy dzia\u0142acze tak bardzo si\u0119 nie podniecali niekt\u00f3rymi has\u0142ami, bo niejedna z tych \u015bcie\u017cek prowadz\u0105cych do celu nie dla nich jest przeznaczona. Dzia\u0142ania przed Spisem trzeba traktowa\u0107 jako kampani\u0119 w pewnym sensie polityczn\u0105, kt\u00f3rej celem jest pozyskanie jak najwi\u0119kszej liczby os\u00f3b, kt\u00f3re wpisz\u0105 polsk\u0105 narodowo\u015b\u0107. St\u0105d r\u00f3\u017cne \u015bcie\u017cki i r\u00f3\u017cne narz\u0119dzia, kt\u00f3re stosujemy.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Po opublikowanym w jednym z poprzednich numer\u00f3w wywiadzie z Micha\u0142em Przywar\u0105, kierownikiem Centrum Polskiego Kongresu Polak\u00f3w w RC, rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 dyskusja nt. hase\u0142 i narz\u0119dzi kampanii promuj\u0105cej wpisanie narodowo\u015bci polskiej w zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 Spisie Ludno\u015bci. O kontrowersjach, a tak\u017ce kontek\u015bcie historycznym spis\u00f3w, rozmawiamy z J\u00f3zefem Szymeczkiem, wiceprezesem Kongresu i historykiem. Dlaczego Spis Ludno\u015bci budzi emocje? […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2868,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2849"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2870,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2849\/revisions\/2870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}