{"id":2881,"date":"2021-02-26T11:11:51","date_gmt":"2021-02-26T10:11:51","guid":{"rendered":"https:\/\/polonica.strondlafirm.hekko24.pl\/?p=2881"},"modified":"2026-04-08T14:04:43","modified_gmt":"2026-04-08T12:04:43","slug":"jedno-wazne-pytanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/jedno-wazne-pytanie\/","title":{"rendered":"Jedno wa\u017cne pytanie"},"content":{"rendered":"<p>Organizatorzy spis\u00f3w powszechnych na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim w czasach austriackich i okresie mi\u0119dzywojennym chcieli, aby wyniki spe\u0142nia\u0142y ich oczekiwania.Kim si\u0119 naprawd\u0119 czujemy, to interesuje najwy\u017cej naukowc\u00f3w.Podstaw\u0105 narodowo\u015bci polskiej na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim by\u0142 i jest j\u0119zyk, a nie wi\u0119\u017a z Krakowem czy Warszaw\u0105.Spis powszechny w 2021 roku w istocie jest plebiscytem, czy Zaolzie pozostanie dwuj\u0119zycznym regionem.Je\u017celi w\u0142adze pytaj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego o narodowo\u015b\u0107 lub j\u0119zyk, zwykle szukaj\u0105 legitymacji do swoich dzia\u0142a\u0144. Decydent\u00f3w niewiele obchodzi\u0142o, kim si\u0119 czuj\u0105 lub jaka jest ich mowa.Spisy urz\u0119dowe nigdy nie by\u0142y owocem ciekawo\u015bci \u015bwiata, ale efektem bie\u017c\u0105cych potrzeb administracyjnych. Wystarczy zerkn\u0105\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142, informuj\u0105cych o naszych przodkach. Od XVI wieku mamy urbarze, czyli spisy powinno\u015bci \u2013 imi\u0119, nazwisko, informacje w stylu ile zbo\u017ca i jaj trzeba odda\u0107 na \u015bwi\u0119tego Jerzego i \u015bwi\u0119tego Micha\u0142a. Je\u017celi zerknie si\u0119 do ko\u015bcielnych spis\u00f3w z XVIII wieku, gdy trwa\u0142a kontrreformacja, to najwa\u017cniejsze s\u0105 informacje o wyznaniu. Luteranin czy katolik \u2013 a mo\u017ce tylko udaj\u0105cy katolika?Pierwszy powszechny spis ludno\u015bci w Ksi\u0119stwie Cieszy\u0144skim sporz\u0105dzono w 1754 roku, bo w\u0142adze austriackie chcia\u0142y pozna\u0107 mo\u017cliwo\u015bci rekrutacyjne swojego pa\u0144stwa. Ilu synk\u00f3w mo\u017cna ubra\u0107 w mundury i wys\u0142a\u0107 na front, gdzie traciliby r\u0119ce, nogi i g\u0142owy ku chwale Habsburg\u00f3w. O j\u0119zyk nikt si\u0119 nie pyta\u0142. Interesowa\u0142 on jedynie hierarchi\u0119 ko\u015bcieln\u0105 (kazania musia\u0142y by\u0107 wyg\u0142aszane w zrozumia\u0142ym j\u0119zyku dla parafian) i topograf\u00f3w. Najbardziej drobiazgowa okaza\u0142a si\u0119 topografia pijara Reginalda Kneifelda, wydana w 1804 roku, w kt\u00f3rej opisywa\u0142 ka\u017cd\u0105 wiosk\u0105 z informacj\u0105 o mowie mieszka\u0144c\u00f3w.W Wiedniu bli\u017cej zainteresowano si\u0119 przynale\u017cno\u015bci\u0105 narodow\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego w po\u0142owie XIX wieku, ale nikt si\u0119 nie k\u0142opota\u0142 pytaniem ka\u017cdego z osobna. Wysy\u0142ano po prostu zapytanie do gmin, a ich w\u0142adze odpowiada\u0142y. W przypadkach dyskusyjnych na miejsce udawa\u0142y si\u0119 specjalne komisje.Zdefiniowa\u0107 narodowo\u015b\u0107Pytanie o definicj\u0119 narodowo\u015bci to jeden z najmodniejszych temat\u00f3w XX-wiecznej humanistyki. Naukowcom (i pseudonaukowcom z tytu\u0142ami) daleko do zwi\u0119z\u0142o\u015bci poprzednik\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1872 roku na Mi\u0119dzynarodowym Kongresie Statystycznym w Petersburgu jako kryterium narodowo\u015bci przyj\u0119li \u201ej\u0119zyk macierzysty\u201d. Id\u0105c tym tropem, Amerykanie byli \u201enarodowo\u015bci angielskiej\u201d, ale w warunkach Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego mo\u017cna by\u0142o odpowiedzie\u0107 na pytania, jaki j\u0119zyk powinien obowi\u0105zywa\u0107 w szkolnictwie podstawowym, s\u0105dach i urz\u0119dach.Kiedy jednak w 1880 roku przyst\u0105piono do spisu, w\u0142adze austriackie zamiast o Familiensprache (\u201ej\u0119zyk macierzysty\u201d) pyta\u0142y o Umgangsprache (\u201ej\u0119zyk potoczny\u201d). Taka zamiana pozwala\u0142a zwi\u0119kszy\u0107 pog\u0142owie Niemc\u00f3w kosztem Polak\u00f3w i Czech\u00f3w. W efekcie jako Niemcy by\u0142y wpisywane osoby, kt\u00f3re mniej lub bardziej w \u017cyciu codziennym u\u017cywa\u0142y niemieckiego \u2013 a nadgorliwi komisarze dopisywali nawet te, znaj\u0105ce ledwo podstawy j\u0119zyka Goethego i Schillera.Kategoria ta pozosta\u0142a niezmienna w kolejnych spisach, przeprowadzanych w 1890, 1900 i 1910 roku. Dodatkowo wyniki zaciemnia\u0142y spory czesko-polskie w Zag\u0142\u0119biu Karwi\u0144sko-Ostrawskim. Wystarczy przejrze\u0107 statystyki dla Dzie\u0107morowic \u2013 w 1890 roku 35% Polak\u00f3w, w 1900 roku 87%, a w 1910 roku \u2013 22%.Rozrzedzi\u0107 Polak\u00f3wKiedy w 1921 roku w Czechos\u0142owacji przeprowadzano pierwszy spis powszechny, wyzwaniem dla Pragi sta\u0142o si\u0119 Zaolzie. Pod wzgl\u0119dem wizerunkowym wygl\u0105da\u0142oby fatalnie, \u017ce przy b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem zachodnich mocarstw i wielkiego biznesu zagarn\u0119\u0142a teren zamieszka\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci przez Polak\u00f3w. A zagarn\u0119\u0142a. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142o si\u0119 wprowadzenie kategorii \u201enarodowo\u015bci \u015bl\u0105skiej\u201d obok polskiej, czeskiej i niemieckiej. Przedstawiciele miejscowych Polak\u00f3w zadali s\u0142uszne pytanie \u2013 w jakim j\u0119zyku zostan\u0105 otwarte szko\u0142y dla os\u00f3b deklaruj\u0105cych \u201enarodowo\u015b\u0107 \u015bl\u0105sk\u0105\u201d? \u015al\u0105ski prezydent krajowy \u0160r\u00e1mek poradzi\u0142 im, by poinstruowali swoich ludzi jak\u0105 narodowo\u015b\u0107 mieli wpisa\u0107 \u2013 a gdy takowy apel ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eRobotniku \u015al\u0105skim\u201d, gazet\u0119 skonfiskowano. Wezwania na \u0142amach \u201eObrany Slezska\u201d, by deklarowa\u0107 narodowo\u015b\u0107 czesk\u0105 by\u0142y dla czechos\u0142owackich urz\u0119dnik\u00f3w jak najbardziej w porz\u0105dku.O ile w\u0142adze w Pradze ch\u0119tnie skorzysta\u0142y z opcji \u201enarodowo\u015b\u0107 \u015bl\u0105ska\u201d, by zani\u017cy\u0107 liczb\u0119 Polak\u00f3w (w rozumieniu os\u00f3b m\u00f3wi\u0105cych po polsku), to jednocze\u015bnie robi\u0142y wszystko, by zawy\u017cy\u0107 liczb\u0119 Czech\u00f3w. Dlatego zabroniono wpisywa\u0107 w rubryce narodowo\u015b\u0107 opcji Hanak (na Morawach) i Morawianin (Moravec) (na ziemi hulczy\u0144skiej). Celem spisu bynajmniej nie by\u0142o policzenie obywateli.\u201e\u2026lud Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego ma pewne pi\u0119tno\u2026\u201dZwi\u0105zanie poj\u0119cia narodowo\u015bci z j\u0119zykiem macierzystym zapewnia\u0142o porz\u0105dek w kwestiach definicyjnych. Osobn\u0105 sfer\u0105 pozostawa\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107 pa\u0144stwowa, kt\u00f3r\u0105 okre\u015bla\u0142o obywatelstwo, oraz identyfikacja, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 \u201eregionaln\u0105\u201d \u2013 chocia\u017c s\u0142owo \u201eregionalna\u201d mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 deprecjonuj\u0105ce, ale nie ma w j\u0119zyku polskim czy czeskim lepszego okre\u015blenia.W odniesieniu do naszych teren\u00f3w t\u0119 identyfikacj\u0119 dobrze oddaje cytat z po\u0142owy XIX wieku: \u201eMimo og\u00f3lnej cechy s\u0142owia\u0144sko\u015bci, polsko\u015bci i nawet \u015bl\u0105sko\u015bci, lud Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego ma pewne pi\u0119tno, kt\u00f3re go znacznie od otaczaj\u0105cego go s\u0105siad\u00f3w, nie tylko od Morawiaka i S\u0142owaka, ale te\u017c od galicyjskiego Polaka i zgo\u0142a tak\u017ce od pruskiego G\u00f3rno-\u015al\u0105zaka odr\u00f3\u017cnia\u201d. Autorem tych s\u0142\u00f3w by\u0142 Pawe\u0142 Stalmach (1824\u20131891), \u015al\u0105zak cieszy\u0144ski i Polak, redaktor \u201eGwiazdki Cieszy\u0144skiej\u201d.W kontek\u015bcie drugiej po\u0142owy XIX i pocz\u0105tku XX wieku zapomina si\u0119, \u017ce w regionalne tony uderzali wszyscy. Dla Stalmacha i polskich dzia\u0142aczy narodowych najwa\u017cniejsz\u0105 sk\u0142adow\u0105 to\u017csamo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego by\u0142 j\u0119zyk polski, dlatego wszystkie dzia\u0142ania ukierunkowali na jego ochron\u0119 \u2013 aby u\u017cywa\u0107 go w s\u0105dach, urz\u0119dach i szkolnictwie podstawowym. Jednocze\u015bnie doceniano znaczenie niemieckiego, ale apelowali o rozs\u0105dek. Przyk\u0142adowo, jaki sens by\u0142 uczy\u0107 polskie dzieci matematyki w obcym im j\u0119zyku? Dlaczego pisma urz\u0119dowe sporz\u0105dzano w j\u0119zyku, kt\u00f3rego odbiorcy nie rozumieli? Czy s\u0119dzia ma prowadzi\u0107 rozpraw\u0119 w mowie nieznanej \u017cadnej ze stron?Wsp\u00f3lnota j\u0119zykowa wymusza\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i zacie\u015bnienie zwi\u0105zk\u00f3w z Polakami z teren\u00f3w dawnej Rzeczypospolitej, tej szlachecko-katolickiej. Z kolei zwolennicy stronnictwa proniemieckiego w Ksi\u0119stwie Cieszy\u0144skim argumentowali, \u017ce sam j\u0119zyk to za s\u0142aby fundament wsp\u00f3lnoty. Daleko im by\u0142o do biednej Galicji, nie m\u00f3wi\u0105c o Warszawie po\u0142o\u017conej w granicach Rosji, a bli\u017cej do Wiednia i Berlina. Powoln\u0105 germanizacj\u0119 polskich (i czeskich) mieszka\u0144c\u00f3w Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego widzieli jako co\u015b naturalnego.Co wa\u017cne, dzia\u0142acze stronnictwa proniemieckiego cz\u0119sto uwa\u017cali si\u0119 za Polak\u00f3w \u2013 ale w znaczeniu grupy, kt\u00f3rej j\u0119zykiem macierzystym jest polski. Deklarowali go w spisach powszechnych, a Jan Pellar z Drogomy\u015bla, proniemiecki pose\u0142 na Sejm Krajowy w Opawie, pisa\u0142 wprost, \u017ce jest \u015bl\u0105skim Polakiem. Jednym z wyj\u0105tk\u00f3w jest J\u00f3zef Ko\u017cdo\u0144, lider tego stronnictwa po 1909 roku. Sprawdzi\u0142em sobie w Archiwum Pa\u0144stwowym w Cieszynie jego arkusz spisowy z czas\u00f3w austriackich: w rubryce \u201ej\u0119zyk potoczny\u201d poda\u0142 \u201edeutsche\u201d.\u015al\u0105zacy cieszy\u0144scy aktywni politycznie w drugiej po\u0142owie XIX i z pocz\u0105tku XX wieku obecnie s\u0105 traktowani instrumentalnie przez naukowc\u00f3w, publicyst\u00f3w i r\u00f3\u017cnych macher\u00f3w od \u201epolityki historycznej\u201d. W przypadku polskich dzia\u0142aczy narodowych zapomniano o ich silnej to\u017csamo\u015bci regionalnej. Tymczasem wystarczy rzuci\u0107 okiem na nazwy polskich organizacji \u2013 lwia cz\u0119\u015b\u0107 mia\u0142a w nazwie Ksi\u0119stwo Cieszy\u0144skie. Towarzystwo Rolnicze Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego, Towarzystwo Naukowej Pomocy Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego, Macierz Szkolna Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego\u2026 Gdy w 1918 roku tworzono polski rz\u0105d, to nazwano go Rad\u0105 Narodow\u0105 Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego. Z kolei w przypadku proniemieckich dzia\u0142aczy narodowych przesadnie podkre\u015bla si\u0119 ich regionalizm, rezerwuje si\u0119 dla nich poj\u0119cie \u015al\u0105zacy i robi z nich \u201eideolog\u00f3w narodu \u015bl\u0105skiego\u201d.Po dzi\u015b dzie\u0144 g\u0142\u00f3wnym spoiwem \u0142\u0105cz\u0105cym Polak\u00f3w z dawnego Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego z innymi Polakami jest j\u0119zyk. Wszak w przesz\u0142o\u015bci wszystko by\u0142o inne. Dzieje polityczne \u2013 wiadomo. Struktura wyznaniowa \u2013 ta pozostaje odmienna do dzi\u015b. Poziom wykszta\u0142cenia \u2013 pod wzgl\u0119dem alfabetyzacji wi\u0119kszo\u015b\u0107 ziem polskich u progu XX wieku mog\u0142a tylko w marzeniach r\u00f3wna\u0107 do Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego. Struktura spo\u0142eczna \u2013 my tu g\u0142\u00f3wnie ch\u0142opskiego pochodzenia, a tam szlachta z potomkami niewolnik\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych. Mo\u017cna tak d\u0142ugo.Dla wielu Polak\u00f3w z naszego regionu dziedzictwo og\u00f3lnopolskie sta\u0142o si\u0119 ich dziedzictwem: Pan Tadeusz, Trylogia, powstania narodowe, husaria, \u201ewygrali\u015bmy pod Wiedniem w 1683 roku\u201d i tak dalej. Generalnie przynale\u017cno\u015b\u0107 do ka\u017cdego narodu zwi\u0105zana jest z pewnego rodzaju mitem. Z czeskim te\u017c. Jednak dla wielu ta polsko-szlachecka kultura pozostaje obca \u2013 tak jest w polskiej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, a tym bardziej na Zaolziu. Dodatkowo w ostatnich latach przymiotnik \u201enarodowy\u201d zosta\u0142 zeszmacony przez rz\u0105dz\u0105cych w Warszawie, kt\u00f3rzy dodaj\u0105 go nami\u0119tnie do nazw kolejnych synekur tworzonych dla partyjniak\u00f3w.Ucieczka w to\u017csamo\u015b\u0107 regionaln\u0105 jawi si\u0119 jako bezpieczny azyl. Mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107: \u201eWszystko co najgorsze to pochodzi z dawnej, szlacheckiej Rzeczypospolitej, ale my w Ksi\u0119stwie Cieszy\u0144skim jeste\u015bmy inni, lepsi\u2026\u201d. Niewa\u017cne, czy to prawda. Karmimy si\u0119 tym, czym by\u0142 nasz region przed ponad stu laty \u2013 a przed ponad stu laty by\u0142 cywilizacyjnie najbardziej rozwini\u0119t\u0105 polsk\u0105 dzielnic\u0105. Jest to zarazem reakcja obronna na konsekwentne ignorowanie nas przez Warszaw\u0119. Nawet w zak\u0142adce \u201eHistoria spis\u00f3w\u201d na stronie polskiego Narodowego Spisu Powszechnego Ludno\u015bci i Mieszka\u0144 2021 pomini\u0119to informacje o \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim.PlebiscytWype\u0142niaj\u0105c rubryk\u0119 \u201enarodowo\u015b\u0107\u201d w spisie powszechnym w 2021 roku mo\u017cna pozazdro\u015bci\u0107 naszych przodkom \u017cyj\u0105cym za Franciszka J\u00f3zefa. Nawet ten nieszcz\u0119sny \u201ej\u0119zyk potoczny\u201d by\u0142 bardziej precyzyjny. Tymczasem dzi\u015b pod poj\u0119ciem \u201enarodowo\u015b\u0107\u201d mo\u017cna rozumie\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105 (wystarczy zerkn\u0105\u0107 do paszportu), i regionaln\u0105, i j\u0119zykow\u0105, i pewnie jeszcze mo\u017cna dopisa\u0107 kilka innych. Jednak w istocie nie chodzi, by podzieli\u0107 si\u0119 informacj\u0105 o tym, jak rozumiemy narodowo\u015b\u0107. Spis\u00f3w powszechnych nie robi si\u0119 dla naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 kwestiami to\u017csamo\u015bciowymi. Ten najbli\u017cszy to plebiscyt, w kt\u00f3rym odpowiada si\u0119 na pytanie o dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 Zaolzia. Nie b\u0119dzie innego.Przed spisem w 1900 roku statystyk J\u00f3zef Buzek, urodzony w Ko\u0144skiej, pisa\u0142, \u017ce \u201eWiemy, i\u017c wszelkie projekta ustaw j\u0119zykowych opieraj\u0105 si\u0119 o rezultaty oficyalnej statystyki narodowo\u015bciowej. Dopuszczenie pewnego j\u0119zyka w urz\u0119dowaniu wewn\u0119trznym czyni\u0105 te projekty wprost zawis\u0142em od okoliczno\u015bci, ile procent\u00f3w ludno\u015bci danego okr\u0119gu u\u017cywa na podstawie spisu danego j\u0119zyka\u201d (\u201eMiesi\u0119cznik Pedagogiczny\u201d 1900 nr 11\/12). S\u0142owa pozostaj\u0105 nadal aktualne.Mo\u017cna wprawdzie pod s\u0142owem \u201epolska\u201d w rubryce \u201enarodowo\u015b\u0107\u201d widzie\u0107 polsko\u015b\u0107 z Wand\u0105 co Niemca nie chcia\u0142a, skrzydlatymi rycerzami i papie\u017cem Janem Paw\u0142em II (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, jego przodkowie mieszkali w Datyniach). Ale nale\u017cy widzie\u0107 przede wszystkim polsko\u015b\u0107 w XIX-wiecznym, j\u0119zykowym znaczeniu. Zapis imion i nazwisk w transkrypcji j\u0119zyka macierzystego, polskie przedszkola i szko\u0142y \u2013 s\u0142owem, prawa przys\u0142uguj\u0105ce mniejszo\u015bci.Daleki jestem od rozpatrywania przynale\u017cno\u015bci narodowej w kategoriach moralnych, lecz by\u0142oby co\u015b cholernie smutnego w ogl\u0105daniu \u2013 by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 s\u0142owami Jaros\u0142awa jota-Dru\u017cyckiego \u2013 \u201ejak bez jednego wystrza\u0142u na danej przestrzeni umiera nar\u00f3d\u201d. Jakikolwiek nar\u00f3d. Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107, ergo dwunarodowo\u015b\u0107, jest bogactwem samym w sobie. Jeszcze nigdy tak \u0142atwo nie mo\u017cna by\u0142o jej ocali\u0107.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3985\" src=\"http:\/\/polonica.cz\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/data.fw-1-600x540.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"540\" \/><\/p>\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Organizatorzy spis\u00f3w powszechnych na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim w czasach austriackich i okresie mi\u0119dzywojennym chcieli, aby wyniki spe\u0142nia\u0142y ich oczekiwania.Kim si\u0119 naprawd\u0119 czujemy, to interesuje najwy\u017cej naukowc\u00f3w.Podstaw\u0105 narodowo\u015bci polskiej na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim by\u0142 i jest j\u0119zyk, a nie wi\u0119\u017a z Krakowem czy Warszaw\u0105.Spis powszechny w 2021 roku w istocie jest plebiscytem, czy Zaolzie pozostanie dwuj\u0119zycznym regionem.Je\u017celi w\u0142adze [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2887,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2881"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3986,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions\/3986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polonica.cz\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}